Door een werkstuk van één van de kinderen ben ik wat bijgepraat over ‘de pissebedden’ in Nederland. Niet echt een onderwerp voor de voorkant van het kerkblad, zult u mogelijk denken. Nee, theologisch onderlegd klinkt het woord ‘pissebed’ niet maar mijn ervaring is dat Gods schepping soms beeldend kan vertellen en uitleggen aan de mensen…
Pissebedden zijn grofweg in te delen in vier groepen. De vastklampers, de oprollers, de renners en de kruipers. Een indeling die gemaakt wordt naar hun gedrag en vorm. Hoe reageren pissebedden wanneer ze aangeraakt worden, wanneer er gevaar dreigt? De vastklampers zijn grijpen zich vast aan de ondergrond. De oprollers rollen zich op tot een balletje. De renners zijn slanke pissebedden met lange poten die snel weglopen. En als laatste zijn er de kruipers. Deze kruipen bij gevaar langzaam weg.
En juist deze indeling blijft bij mij hangen. Want… hoe gedraag ik me bij gevaar? Wat doe ik in situaties die onverwacht, bedreigend en eng op me afkomen? Ik zal eerlijk zijn. Van nature… ben ik een combinatie van een ‘renner’ en een ‘oproller’. Enge situaties… wegwezen! Ik ben er even niet! En het liefst draai ik me om. Wat ik niet zie, dat is er niet. Inderdaad… herkenbaar gedrag als van een klein kind. Maar ga maar eens bij u zelf na. In moeilijke situaties is de eerste natuurlijke reactie dezelfde als die we ook hadden als kind. En bij mij is dat ‘wegrennen’ en ‘oprollen’. Jezelf wegcijferen en klein maken. Een ander niet tot last zijn. Toen ik wat groter en ouder werd verschoof dit gedrag wat. Ik denk dat ik toen richting de ‘kruipers’ ben gegaan. Is er gevaar? Overzie ik het niet? Wil ik een situatie niet? Wordt het me te heet onder de voeten? Dan is er de oplossing van je langzaamaan terugtrekken. In eerste instantie wel de situatie onder ogen willen zien maar toch niet doorpakken. Kruipend, niet te snel… maar toch wegtrekken.
Inmiddels weet ik wat meer. De pissebedden reageren instinctief op gevaar. Bij hen is het zo dat alles wat groter is dan zij een reactie oproept van … wegwezen! Niet over nadenken maar je impulsen volgen. En een mens wil dat vaak wel maar kan dat meestal niet. Ik moet een situatie onder ogen zien. Ik moet wat met angst, met dat wat mij tracht te overmeesteren. Ik bedoel… wat doe ik bij ziekte.., bij ontslag.., bij financiële moeilijkheden.., bij schulden.., bij relatieproblemen.., bij het loslaten van de kinderen.., bij dood.., bij eenzaamheid.., noem maar op. Ik kan niet blijven rennen, blijven oprollen of blijven wegkruipen.
Moet ik me dan gaan gedragen als de vierde groep, de ‘vastklampers’? Deze klampen zich breed en plat vast aan de ondergrond om zo niet op te vallen.
Nee, het klinkt wel mooi. Maar het zijn allemaal verdedigingsmechanismen die uitgaan van vluchtgedrag. Onopvallend worden voor de tegenstander; de tegenslag. Het is gedrag waar ik – maar ga eens bij uzelf na – mij makkelijk in kan voegen maar ik denk dat een mens ook een andere weg mag gaan. We hebben nu eenmaal onze verantwoordelijkheid te dragen. De mens; u en ik, moet onder ogen zien dat het leven ook moeilijke tijden kent. Onder ogen zien én dan niet gaan vluchten maar het proces ingaan van aanvaarding. Een proces waarin je je soms wel wilt gedragen als een pissebed…maar wat zo geen aanvaarding, geen groei in kracht en geloof zal opleveren.
De bijbel laat in de Psalmen vaak een dergelijke strijd zien. Aanvaarden gaat gemakkelijk bij voorspoed maar kan een hele strijd zijn in tegenslag. Maar wie uiteindelijk aanvaardt… die kan verder. Aanvaarden, het is de bereidheid je leven los te laten in Gods handen, om zo in vertrouwen op Hem uiteindelijk alles te winnen!
‘maar Hij zei: ‘Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid.’ Dus laat ik mij veel liever voorstaan op mijn zwakheid, zodat de kracht van Christus in mij zichtbaar wordt.’(2 Kor.12:7)
Want… we hoeven ons niet te gedragen als een pissebed… maar als een mens levend in Gods kracht!
Gepubliceerd in ‘Het Nieuwe Kerkblad’ mei 2011
