‘God zegt niet tegen de zondaars dat ze naar de kerk moeten gaan, maar wel tegen de kerk dat ze naar de zondaars moet gaan.’
Deze uitspraak kwam ik tegen op een kalenderblaadje. Er zit heel wat lading in. Het woord ‘zondaar’ kom je niet veel meer tegen in de plaatselijke protestantse gemeentes. Wanneer hoor je bij ons nog de uitspraak: ‘Ach Heer, wees mij zondaar genadig’? Of wordt er gebeden om ‘vergeving voor de zonden.’ Zijn we in onze jeugd zo hiermee om de oren geslagen dat we nu alles-behalve ‘zondaar’ zijn? Ik wil hier voorzichtig mee omgaan. Want een (kerkelijke) opvoeding waarin ‘zonde’ en ‘zondaar zijn’ beheersende woorden waren kan je als mens onderdrukken en depressief maken. De Heidelbergse Catechismus leerde: ‘ellende, verlossing en dankbaarheid’. Maar in heel wat kerken was de verhouding zoek en kwam vooral de ‘ellende’ aan bod. Inmiddels wordt er niet of nauwelijks nog verkondigd aan de hand van de Catechismus, kennen velen de woorden hiervan niet meer en is ook het ‘zondebegrip’ aan het verdwijnen. We doen wel eens wat fout maar is dat hetzelfde als zonde?
Maar als de zonde niet aan de orde komt, wat is dan de boodschap van de kerk? Waarmee moet de kerk erop uit gaan? Wat heeft de kerk te bieden? Ik kan heel wat noemen waar ‘we’ goed in zijn en wat waardevol is. Pastoraat, diaconaat, omzien naar elkaar, praktisch omzien, cursussen op gebied van zingeving, geloofsopvoeding, cultuur en kerk etc. Het biedt mensen veel maar het woord ‘zondaar’ komt hier niet of nauwelijks aan de orde.
Nogmaals, wat is de boodschap van de kerk? De blijde boodschap/ evangelie is volgens mij: ‘vrij zijn in Christus’. Christus heeft de last van mijn zondige aard gedragen, overwonnen en mij in de vrije leefruimte gezet. Anders gezegd: ik mag leven uit genade. Dat is de basis. Maar om daar wat mee te kunnen is het wel nodig om wat te weten van de zonde, van je onvolmaaktheid als mens. Een voorbeeld: om te begrijpen wat genezing inhoud moet je eerst ervaren hebben wat ziekte is. Om te begrijpen wat vrijheid is moet je eerst opgesloten hebben gezeten.
‘God zegt niet tegen de zondaars dat ze naar de kerk moeten gaan, maar wel tegen de kerk dat ze naar de zondaars moet gaan.’
De kerk moet erop uit. Blik naar buiten. Evangelisatie! Of is dat ook zo’n beladen woord….? Missionair dan. Maar dat landt ook niet bij iedereen even goed. Het valt niet mee om de juiste woorden te geven aan de opdracht van de kerk om mensen te bereiken met het evangelie.
Drie dingen:
- De kerk/ onze gemeenten gaan eerst zelf eens na hoe zij leven uit/ verkondigen ‘het vrij zijn in Christus’. De basis durven benoemen en ermee aan de gang gaan.
- Blijf elkaar daarin bemoedigen, want de zonde blijft realiteit, al heeft die niet het laatste woord!
- Leef eruit, praat erover, want wie het zelf ervaren heeft is de beste verkondiger.
Gepubliceerd in ‘Het Nieuwe Kerkblad’ februari 2011
