Een depressie is geen schande.
Het kan ontstaan door een overgangssituatie; een verliessituatie in ruime zin. Acuut of wat langer van aard. Bijvoorbeeld: scheiding, overlijden van een geliefde, ziekenhuisopname, verlies van lichamelijke capaciteiten, verlies van hoop, verwachting, vereenzaming, relationele problemen. Er kan genetisch een aanleg voor zijn. De opvoeding kan een rol hebben. En ook de geloofsopvoeding, religie.
Is het helder dat je een depressie hebt dan kom je in het medische circuit. Door alle gesprekken met professionele hulpverleners ben je een patiënt geworden. Met een patiëntnummer, dossier en behandelingsplan. Op afspraak moet je komen of je wordt opgenomen omdat het thuis niet meer gaat. Vrijwillig of gedwongen. Omdat je er zelf niet meer uit komt, omdat je een gevaar voor jezelf kunt zijn. Opname…, dat is geen schande! Vaak geeft het rust voor jezelf en voor je familie thuis.
In de depressie kan geestelijke verlatenheid een gevoel zijn wat opkomt. In de bijbel komen we beelden tegen die de toon goed treffen. Die gevoelens weergeven van machteloosheid, angsten en Godverlatenheid. Zo staan de Psalmen vol van vele van deze gevoelens. Zoals Psalm 22, die vorige week geciteerd stond. Een gevoel van geestelijke verlatenheid.
Geestelijke verlatenheid, naast allerlei psychische problematiek, heeft een christen ook vaak dit gevoelen. God is niet meer te vinden. Het gebed gaat moeilijk. Je roep omhoog komt terug alsof het adres niet klopt. Een ervaring van droogte, alles verdort, versterft; een woestijn. Dit maakt het gevoel van depressieve nog ingrijpender. Want als God nu ook al weg lijkt te zijn, dan is er geen hoop, geen toekomst meer.
Gevoelens zijn niet hetzelfde als geloof. Geloof is meer dan gevoel.Wanneer je niks meer voelt, ervaart dan wil dat niet zeggen dat het geloof ook weg is. In een depressie is het onderscheid tussen geloof en gevoel echter niet meer te maken. Misschien moet je het maar opschrijven op een papier en ophangen op de keukenkast. Om op te zeggen, wanneer niks anders meer lukt.
‘Heer, ik ervaar u niet, enkel een diep gat.
Mijn geloof is verdroogd.
En toch,
toch mag ik zeggen dat u in mijn diepte meegaat.
U die de dood kent.
De diepte hebt meegemaakt.
Dan mag ik zeggen dat u
mij opvangt, in mijn diepe strijd.
U bent er.
U leeft en wilt dat ik weer ga leven.
O Heer, houd mij vast !’
Gepubliceerd in ‘Het Nieuwe Kerkblad’ november 2006
